1. Жылаңачтануу – жөнөкөй адат эмес, уят-сыйыттын бузулушу.
Үй-бүлө ичинде болсо да денени ашыкча ачып жүрүүнү «үйдөгү эркиндик», «көнүмүш адат» же «ыңгайлуулук» деген шылтоолор менен актоого болбойт. Балдардын көзүнчө чечинүү, кийим алмаштыруу же денени ачык көрсөткөн кийим менен жүрүү – аларга да, өзүңө да болгон урмат-сыйды азайтат. Үй – ар ким каалагандай жүрө турган жер эмес, ар-намыс жана уят-сыйыт сакталган жай.
2. Социалдык тармактар – махрамдуулуктун көрүстөнү болбошу керек.
Пижама, түнкү кийим, уктоочу бөлмө, төрөт учуру, төрөттөн кийинки абал сыяктуу эң купуя көз ирмемдерди «лайк», «катталуучу» же «эстелик» деген шылтоо менен коомчулукка жарыялоо туура эмес. Эң баалуу нерсе – көпчүлүккө көрсөтүлгөн эмес, сакталган нерсе.
3. Конок келгенде да адеп сакталат.
Конок канча жакын адам болбосун, аны пижама менен тосуп алуу – жөнөкөйлүк эмес, сыйлабастык болуп калышы мүмкүн. «Өз адамыбыз» деген жүйө менен махрамдуулуктун чектерин бузууга болбойт. Ар бир үйдө адеп-ахлак жана уят-сыйыт өкүм сүрүшү керек.
4. Экран алдында да махрамдуулук сакталат.
Үйдүн ичиндеги купуялуулук физикалык гана эмес, санариптик мейкиндикте да корголууга тийиш. Камера күйүп турган учурда кийим алмаштыруу же ылайыксыз кийим менен видео байланышта отуруу адамдын көрүнүшүнө эле эмес, адеп-ахлагына да таасир этет.
5. «Бала кичинекей, эч нерсени түшүнбөйт» деп ойлобоңуз.
Ымыркай же кичинекей бала болсо да, анын жанында махрамдуулуктун чеги бузулбашы керек. Ал көргөнүнүн баарын аңдап түшүнбөсө да, анын таасирин жүрөгү жана аң-сезими кабыл алат. Уят-сыйыт сезими балага эң биринчи сөз менен эмес, ата-эненин үлгүсү аркылуу сиңет.
6. Махрамдуулук сакталганда гана жашайт.
Ыңгайлуулук, көнүмүш адат же заманга ылайыкташуу деген эч бир шылтоо махрамдуулукту бузууга негиз боло албайт. Махрамдуулук бузулган сайын уят-сыйыт азаят. Уят-сыйыт азайган сайын үй-бүлөнүн бекемдиги алсырайт.
Чек жок жерде урмат-сый болбойт.
Чеги жок үй-бүлөдө махрамдуулук жоголот.
Махрамдуулук жоголгон жерде алгач уят-сыйыт сезими, андан кийин үйдүн тынчтыгы кетет.
Эч кимдин ыңгайлуулугу махрамдуулуктан жогору тура албайт.
Эсиңизде болсун: адатка айланган чек бузуулар акырында адамдын уят-сыйытын мокотуп, уялганды да унуттурат.
Бул үйдө чек бар.
Бул үйдө уят-сыйыт бар.
Бул үйдө махрамдуулук талкууга же соодалашууга жатпайт.
Анткени бул үйдө урмат-сый ар бир адам өз чегин билген жерден башталат.
Үй-бүлө ичинде болсо да денени ашыкча ачып жүрүүнү «үйдөгү эркиндик», «көнүмүш адат» же «ыңгайлуулук» деген шылтоолор менен актоого болбойт. Балдардын көзүнчө чечинүү, кийим алмаштыруу же денени ачык көрсөткөн кийим менен жүрүү – аларга да, өзүңө да болгон урмат-сыйды азайтат. Үй – ар ким каалагандай жүрө турган жер эмес, ар-намыс жана уят-сыйыт сакталган жай.
2. Социалдык тармактар – махрамдуулуктун көрүстөнү болбошу керек.
Пижама, түнкү кийим, уктоочу бөлмө, төрөт учуру, төрөттөн кийинки абал сыяктуу эң купуя көз ирмемдерди «лайк», «катталуучу» же «эстелик» деген шылтоо менен коомчулукка жарыялоо туура эмес. Эң баалуу нерсе – көпчүлүккө көрсөтүлгөн эмес, сакталган нерсе.
3. Конок келгенде да адеп сакталат.
Конок канча жакын адам болбосун, аны пижама менен тосуп алуу – жөнөкөйлүк эмес, сыйлабастык болуп калышы мүмкүн. «Өз адамыбыз» деген жүйө менен махрамдуулуктун чектерин бузууга болбойт. Ар бир үйдө адеп-ахлак жана уят-сыйыт өкүм сүрүшү керек.
4. Экран алдында да махрамдуулук сакталат.
Үйдүн ичиндеги купуялуулук физикалык гана эмес, санариптик мейкиндикте да корголууга тийиш. Камера күйүп турган учурда кийим алмаштыруу же ылайыксыз кийим менен видео байланышта отуруу адамдын көрүнүшүнө эле эмес, адеп-ахлагына да таасир этет.
5. «Бала кичинекей, эч нерсени түшүнбөйт» деп ойлобоңуз.
Ымыркай же кичинекей бала болсо да, анын жанында махрамдуулуктун чеги бузулбашы керек. Ал көргөнүнүн баарын аңдап түшүнбөсө да, анын таасирин жүрөгү жана аң-сезими кабыл алат. Уят-сыйыт сезими балага эң биринчи сөз менен эмес, ата-эненин үлгүсү аркылуу сиңет.
6. Махрамдуулук сакталганда гана жашайт.
Ыңгайлуулук, көнүмүш адат же заманга ылайыкташуу деген эч бир шылтоо махрамдуулукту бузууга негиз боло албайт. Махрамдуулук бузулган сайын уят-сыйыт азаят. Уят-сыйыт азайган сайын үй-бүлөнүн бекемдиги алсырайт.
Чек жок жерде урмат-сый болбойт.
Чеги жок үй-бүлөдө махрамдуулук жоголот.
Махрамдуулук жоголгон жерде алгач уят-сыйыт сезими, андан кийин үйдүн тынчтыгы кетет.
Эч кимдин ыңгайлуулугу махрамдуулуктан жогору тура албайт.
Эсиңизде болсун: адатка айланган чек бузуулар акырында адамдын уят-сыйытын мокотуп, уялганды да унуттурат.
Бул үйдө чек бар.
Бул үйдө уят-сыйыт бар.
Бул үйдө махрамдуулук талкууга же соодалашууга жатпайт.
Анткени бул үйдө урмат-сый ар бир адам өз чегин билген жерден башталат.