Сыр сандык 🔐


Гео и язык канала: Киргизия, Киргизский
Категория: Познавательное


Кызыктуу окуялар жана аңгемелер 📝
Админ: @zolotoi_kg 👤


Гео и язык канала
Киргизия, Киргизский
Статистика
Фильтр публикаций


Бегалы Гүлзардын эшигине баш бакпай калды.
Ансайын такшалып, иштин көзүн таап, Гүлзар ишин алдыга жылдыруунун аракетине түштү.
Коркконго кош көрүнөт болбой эмне болсо да, колунда жумуш турганда баарын бүтүрүүгө киришти.
Улам райондун акимине кат жөнөтүп, жергиликтүүлөрдүн атынан кайрылып жүрүп, эски бала бакчанын документтин бүтүргөн соң, бакча куруу планын элге алып чыгып ашар жолу менен жардам бере тургандар менен сүйлөшмөк болду.
Кайыптын жылы болуп тууган урук чогулганда Бегалы араң кирди үйгө.
Кайыптын иниси Тынар да келди.
Көп нерсени угушкан соң, Бегалынын сөзүнө ишенип ишенбей турушту.
«Кантип ушундай кылсын? Жөн эле бир нерсени чыгара бербегиле» деген менен чиедей балдар менен жалгыз калган жеңеси Гүлзардын абалы оноло түшкөндөй.
Банктын башкы жетекчиси болгонун укканда негедир шекший түштү.
Бирок Гүлзардын бир сырдуу мүнөзүнөн улам эмне деген тыянак чыгарышты билбей турушту.
Кантсе да балдарын багып өз алдынча жашап жатыптыр, ыйманды өзүнө берсин дешип Бегалынын кол көтөргөнү үчүн күнөөлөштү.
Бирок Гүлзардын жумуш, чөйрө, кийим кече бир топ өггөртүп салганын аз келгенсип, айылга бала бакча салууга киришкенин укканда эмне деп айтаарын билбей турушту.
Тынар аялы менен ажырашып жүргөнүн кайра жараша албаганын укканда Бегалы аны карындаштары менен бирге олтургузду да мындай деди.
- Сен да жаш эмессиң турмушуң болбосо, тигил балдар да кор болбосун Гулзарды алып жаша,- деди деги эле Гүлзардын атасы болгонсуп.
- Эмне деп атасыз, азыр сиз ойлогон илгерки заман өткөн. Сиз айтсаңыз макул болгудай ал эмне?
Кайдагыны айтпаңыз.
Эскилер ошентип бирөөгө кор болбосун деп алып беришкен.
- Кеп сөз болуп эртең эки экиден урушканча мен айтканга көнө кал.
Гүлзар да жаш, акыл эстуу. Инилер болсо өзүнкү. Муну ары бери бастырып анан кооруй койобуз деп биз минтип азап чектик. Бул бир туугандык сөзүм.
Макул десеңер жеңең айтып көрсүн. Эстүү жан балким ойлонор - деди камырабай.`



Уландысы бар...


«Азырынча келе көрбө. Жабылуу аяк жабылуу бойдон калсын. Мени өкүндүргөнү Гүлзардын азыркы абалы. Мындан ары Гүлзардын тынчын алба. Өзү деле зирек экен бул жагын алып кетет» деди Токтоболот.
Карындашынын абалын чалып сурагандан өзүн күнөөлүү сезип сурай албай жүрдү. Баарын акыры түшүнөөр деген ойдо болду.
Күндөр билинбей өтүп, Дуулат да Гулзардын тынчын алганды койду. Убакыт гана Гулзардын жараатын айыктыраарын ойлоп, канчалык ойу андан алыстабаса да, жазууну чалууну токтотту.
Гүлзар бети башы кайтканда жумушка чыкты.
Үйүндө эс алып келгенче эле, ишканада Жамалдын түрдүү күмөнсүрөгөн сөздөрүн укканда, бул адамды жумуштан кетирбесе көптү көрсөтөрүн сезди.
Дуулаттын дайынын издеген Жамалдын кайрылбаган кишиси калбады.
Акырында Дуулат каттуу оору менен ооруп анан банкты башка кишиге өткөрүп бериптир. Ал эми Гүлзар болсо бул банктын ээси эмес жетекчиси генеральный директору болуп келиптир деген имишти укканда, Гүлзардын ишинен кынтык таап банктын жаны кожойунун таап акырын ага арыз жазмак болду. Арызды банкта иштеген коллегалары менен бирдикте жазып тапшырсам деп аракет көрүүнү баштады.
Гүлзар банктын иши акырындан киреше алып келип жатканын көргөндө кубанып алды.
★okuyalar jana bayandar★
Бегаалынын кулагын кызыткан Айым экенин Айсалкындан укканда, үйүнө кирди.
Күйөөсү экөө чай үстүндө олтурганда, күйөөсү чай ичип олтурганда кирип барды Гулзар.
Айым эч нерседен шектенбей карбаластай түштү.
- Кел Гүлзар деди жойпуланып.
- Келдим.
Самат ыргып туруп кол жаңсап төргө өткөрдү.
- Келдим Самат аке.
Мен сизди иш билги киши катары анан архитехтурадагы тааныштарынызды айтып, эски балдар бакчасына жаңы түшө турган чертежун проектисин чийдирип бериңиз. Мен банктын жетекчиси катары түшкөн кирешеден бала бакча курдуртуп баштасам эл өзү жардам бермекчи - деди Саматка карап.
Самат көз айнегин 6ондоп жатып коштоп кетти.
- Эң жакшы Гүлзар. Эң сонун. Бул эң сонун жаңылык тура. Көптөн бери үйгө да кирбей калдың.
- Сиз ошону сүйлөшүңүз, мен Кайыбымдын жылын өткөрсөм, жумушту колума алмакчымын.
- Налог жагынан жеңилдик керек болсо айта бер карындашым. Бир чети келин, экинчи жагы карындашымсың. Сенин ишинди колдоп бербесем Токтоболот экөөбүздүн достугубуз кайда калат?
Айым жанатан бери кыйсыпыры чыгып ойдолой түштү.
- Гүлзар балдарың кантти? Бакча кемпир жакшы карап жатабы? - деди жойпуланып.
- Ооба Айым жеңе. Мындай жөнөкөй кишилер ар дайым жакшы болот.
Анан агамдын көзүнчө айтып койойун мен жөнүндө жалган маалымат бергенди токтотунуңуз. Менин ойумда жакшылык гана нерселер. Сизден сураныч. Кандайдыр бир сөзүнүз болсо, кайын агама чуркабай мага кирсеңиз болот.
Мен ойлогом Токтоболот агамдын жардамын сиздер билет деп. Түн үчүндө келсе да, силерди гана көрөт деген ойдо болчум. Бирок бул сөз сиз айта турган сөз эмес болчу. Агам сиздердин үй бүлөөгө ишенген үчүн түн ичинде келген.
Өмүр бою коңшу боло турган болгон соң, мындай сөздү анан кекти таштайлы.
Абалымды көрсөңүз да, кирип бир ооз сураган жоксуз. Балким менден бир капачылык болсо балдарым менен көңүлүңүздү аңдабай ооруткан болсом кечириңиз. Кек сактоо биз аялдардын иши эмес - деди жадыраган калыбынан жазбай.
Самат түшүнбөй калды.
Ызы чуу чыгып Бегалынын Гүлзарды уруп кеткенин аялы айтып берген, бирок бул маалымат да башкача жеткен.
Самат Айымдын баягысы кармап калганын айттырбай түшүндү.
- Баштаган экенсиң го ээ? Сен качан оңолосуң? Эмнелерди гана кылбайсың сен!Качан аң сезимиң өсөт? Качанга чейин мени эл алдында уят кыласын? Токтоболот укса эмне деп жооп берем. Адам болбос болдун го!
Айым эмне деп актанаарын билбей турду.
- Укканымды айттым деди эмне дээрин билбей.
Гулзар баарын түшүндү.
«Агамдын пайдасы тийсе жакшы, анан ушак айтса айыл койбой жүгүрөт.
Кайраттуу эрктүү болбосо, мындай тили менен кишини сыздаткан акмактар тебелеп кетчүдөй тура.
Ишке барса Жамалдын кайгайы мында болсо, Айымдыкы өттү» деди чыдамы түгөнүп.


*Ꭺᴩɜыᴦүᴧ Ꭺбдибᴀᴧиᴇʙᴀ*

*ℳᎽℾᎯᏁИℳ*
20 - БӨЛҮМ


`Күндүн ысыгы мээни тешип өтүп, тим эле таманына чейин ысыта тургандай түрү көрүнөт.
Келип түшкөн күнү Дуулат менен Нур эс алып жатышкан соң, эртеси деңиздин жээгине келишти.
Суу шарпылдап, жээктен бир топ ары толкуну менен сүрүлүп кайра, артка тартылып биринчи барган кишинин жүрөгүнүн үшүн алат.
Бирок бул жерге эл суктанып карап гана өтүшүп,сууга түшкөндөр, андан бир топ ары бир канча алыстыкта жайгашкан суунун агымы жай жерден чөмүлгөнүн байкоого болот.
Кинодогу сулуу перинин баары кирпик кашы төгүлгөн менен денелери күнгө куйбөсө да, капкара тура.
- Деги бир кинодогудайы жок экен го, - деди тамашага салган Нур Дуулаттын чөгүп турган көңүлүн көтөрмөккө.
- Ооба,өзүбүздүн кыргыз кыздары сулуу экен. Талаадагы аккан күнгө күйсө да мынчалык териси кара болгонун көргөн эмесмин - деди Дуулат да күлө карап.
- Ошондуктан Индиянын перилери дүйнөлүк сулуулукка чыккан эмес.
Дүйнөлүк сулуулукка көздөрү кичинекей бирок териси тунук, аппакай мүчө башы кичине болгон арык Япон кыздары чыгышат'- деди Нур күнгө далысын тосуп жатып.
Экөө өткөн кеткенди сүйлөштү.
- Сизге шаар жактыбы?Мында канча ай жүрөбүз?
- Жок дегенде, бир жыл. Бирок сенин котормочулук акыңды толук төлөп берем иним - деди Дуулат.
Тигилерден кутулганча бул жакта жүрүүгө туура келет.
Операция бүттү дегенде, Россиянын башка шаарына учуп кете беребиз. Бул жакта, кымбатчылык анан алыс экен. Эмне бар да эмне жок,эч ким билбейт?! Мен болсо үй бүлөөмдөн санаа татканча, жакынырак жер болсо, анын үстүнө тил билбеген жерде, жалгыз болбой сени узатып коймокмун.
- Андай болсо биздин план бүтөөрү менен мени өлкөгө узатып койгонунуз дурус - деди Нур. Ал жакка барганыңызда сиз менен сүйлөшүүлөр жүрөт. Алла өзү сактасын.
- Ооба баарын билем деди Дуулат.
«Бекер тапкан ашты» сиңирүү ушунчалык оор тура,- деди күнөөсүн мойунуна алган Дуулат
- Байке заман ошондой. Көп ойлонбоңуз. Убагында жыйынтык чыгарып байлык акча дүнүйөдөн кечип салып, бул иштен кетип аткандыгыңызга мен гана ишенбесем башка жан ишенбейт. Анткени сизди тааныган чөйрөдөгү кишилердин баары «ден соолугу жол бербей аткан экен да, мындай май көл менен сүт көлдөн кайсыл акмак кетмек эле» деп жатышат. Эл ошого ишенип кала берсин. Сизди бул жактагылар кандай ишке түртүп койуп, анан мыкты жүмуш бергенин эч ким түшүнбөйт. Демек Жогоркуну да, тигил Сейиттин кишилери алдап кеткени сизге кудайдан жардам болду. Болбосо саман сапырык кылып издеп, сизди эбак жок кылуу планын түзмөк. Эч бир сыр бербей ишке жарамсыз киши катары көрүнгөн болуңуз.
Мен өз акымды алып кийлигишпей койсом болмок. Бирок сиздин бул тандооңуз мага да жагып калды.
- Рахмат, деди терең ойго батып кеткен Дуулат.
Мындан ары эл катары тынч жашоомду өткөрсөм, кайрымдуулук кылсам деген ниетим бар. - Акча жок калганда, жумушуңуз жок калганда кайдагы кайрымдуулук?!
Дуулаттар баргандан соң үч күн өтпөй, Дуулат менен келишкен акчаны алган врачтар «операция ийгиликтүү аяктады» деген документ даярдап койууга жетишти. Айтылган сумманы алып, анан Нурдун суроосу боюнча Дуулаты операция столунда сүрөткө алышты.
- Оо, Жараткан өзүң кечир, өзүң кечир!
Күнөөмдү кечир!!!
Дуулат ушул жерден кеткиси келди бат эле. Чоң акчалар бар жерде бирин - бири сатуучулук, акча үчүн жалган сүйлөө, акча үчүн бардык ишке барууга мүмкүн болгон чөйрө Дуулатты ойлонтуп койду.
Операциянын жүрүшү жөнүндө маалымат жазып, Дуулаттын ичин бир карыш кесип кайра тиккен врач биринчи жолу мындай иш аракетти көргөн жок. Буларга келип мындай аркети менен көп акча таштагандар бир гана эмес ошол Орто Азия чөлкөмүнөн андан башка өлкөлөрдөн келип турганын жакшы билет.
Ошентип, бул иш аягына чыгып, он күн убакыт өткөн соң Дуулат Россиянын башка шаарына учуп кете берди.
Дуулат Гүлзардан эч кандай кат кабар ала албаган соң, жазуудан тартынып Токтоболот менен гана байланышка чыкты.


Дуулат бийликтен толук кулап, анын оордун өзүнүн таанышына өткөнүнө кубанган экөөнүн сүйүнүчүндө чек жок эле.
- Ой жакшы болду деди сыртка чыккан Жогоркунун оң колу.
- Ооба эң сонун,-деди ичтен кымылдаган экөө.
- Болгону тигил ишке макул болсо эле баары ойдогудай бүтөт.
Азыр булар жогоркуга өз кишисин алып келип, ишеничке кирсе экөө чексиз акчага ээ болуп, бул жашоонун даамын акча менен искеп жашап өтүкүсү келет.
Токтоболот баарын Дуулаттан укканда, жүрөгү ооруду. Уятынын күчүнөн карындашына чала албады.
Токтоболотко Дуулаттан смс келди.
«Мен кеттим. Сен тарап тынч. Азыр сен да кетсең болбойт. Менин кеткеним жетет. Ошондуктан сен өзүңдүн арызың менен жумуштан кет.
Бизнес баштайм деп акчанын аздыгын айт.»
«Макул» деди Токтоболот.
«Сүйлөшүү жургөн соң, сага баарын айтып берем.»
Дуулат туйлап туйлап олтуруп, жанындагы ишеничтүү жигит менен чет өлкөгө учуп кете берди.
Биринчи ирет көптөн бери тобоосуна жанды.
- Оо Кудай калп айтканымды кечир. Ушул иштен кутулсам Гүлзардын анан кызымдын келечеги үчүн ак жашап өтөм.
Мени кечир жараткан.
Дуулат Индиянын Дели шаарына учуп келгенде, аябай кеч болуп калган эле.
Ошентип өмүрү ата жотосу көрбөгөн шаарга келип, дал кинодогудай жашоону көрө албай ал жак бул жагын каранды.
Күн ыссык албыр шалбыр оронгон гана кишилер.
Мына ошентип жанындагы жигит экөө гостиница алып жайгашкан соң, чарчаган экөө уйкуга кетти.
Токтоболот болсо салык инспекциясында кала берди да, иштеринин акырындан жабылып баратканына «кудайга шүгүр» деди.
Үйүнө түн ичинде келип түшүп, аялынан Гүлзар жөнүндөгү кабарды укканда уктабай чыкты.`


Мен да, элдей эле, үй бүлөдө тарбия алып, коптогон китептерди окуп өстүм. Бирок ошол китептеги каармандардай, бул жашоомдо адамзатынын мыктыларын да, жаманын да көрдүм. Мен жашоомдо эки ирет адаштым. Аял затын тандоодон жана акча азгырыгынан. Бул менин эң чоң катам болду. Сен мени ошол жолдон сактап калууга жардам бердиң Гүлзар.
Токтоболот досум болбосо сени кайдан көрмөкмүн. Акчадан санаа тартпа! Акыл эстүү аялсың Гулзар. Өзүн карап,жагдайына карап, иштетип жаша. Кааласан шаарга көчүп ал. Үй жайыңды култап сал. Балдарыңды мыкты мектептерге бер!Алтыным Гүлзар, сен баары бир меники болосуң!!!»
Жаздыкка жаны гана баш койгондо, кайрадан смс келди.
Ачмак тургай окугусу анан сөздөрүн уккусу да келген жок.
Телефонун ары ыргытты да, уулун кучактап, балдарын жаткырып өзү болсо бир кирпик какпай жатып таң атаарда уктап кеткен экен, Кайып келиптир үйгө.
★okuyalar jana bayandar★
Гүлзарды көрүп кейиген түрү бар.
Жакын басып келе албай эшиктен шыкаалап, балдарын карайт улам.
Кимгедир нааразы экенин көз карашы айтып тургандай.
Чочуп ойгонуп караса түшү экен.
Андан соң куран окуган Гүлзар бир аз көзү илинип кеткенде, кадимкисиндей Гүлзарды чачынан сылап жооткотуп жатыптыр. Эркелетип жатыптыр. Баары жакшы болот деп жатыптыр.
Ойгонуп адаттагыдай сагынып бирок таппай оор үшкүрдү. Дуулат эртеси башка шаарга учууга даярдык көрүп, түштөн кийин учуп кете берди. Врачтар менен Токтоболот сүйлөшүп койгон экен, алардын диагнозу боюнча боорун алмаштуруу жөнүндөгү кат кагазды колуна карматып, Дуулат учуп кете берди.
Аттиң ай чиркин, тынчылык болсо, Гүлзарды ала кетип ойното келсем деген ойуна экинчиси каршы чыкты: «Ооба сага,бир ирет оңгулуктуу жооп ала албай жүрүп, анан тим эле башка шаарда бирге жүргөнүн элестеткени эмнеси?» өзү менен өзү сүйлөштү.
Дуулат учуп кеткенден соң, Жогоркуга маалыматты жеткиришти.
Сейит сиз менен калды. Ал эми тигил болсо оорукчан экен. Баарын изилдеп бүттүк. Ошону билип, анан жумуштан четтеп жаткан экен «Мындан ары иштеше албай турганын билдириптир» деди өз кишисин Дуулаттын оордуна алып келе албай аткан жигит.
- Аа, ошондой дечи. Азыр кайда?
- Абалы оор үчүн чет өлкөгө алып кетишти. Ал жактан кайтып келиши келбеши да күмөн. Анткени аба алмаштырып жашап көрүү керек деген үчүн ошол жакта калышы мүмкүн. Өзүнө өндүргөнү бир фирмасы чыккан, анысын да дарылануу үчүн чоң сумма жумшоого кетирет окшобойбу.
- Мм.мм.Андай болсо тигил башка өлкөдөн айыгып келсе, сөзсүз түрдө жеке сүйлөшүүгө барып, эки буттунан асманды карай илдирип түрүп убадасын алгыла. Эгерде сыртка бул чөйрөдөгү маалымат кетчү болсо башы кетерин айткыла!!!Дуулаттын жакынындарынын оозун баскыла!
Мындай иште, системаны жылдыруудан корккон "ташбаккалар" жарабайт. Андан көрө биздин приказды илгиртпей жасаган киши керек. Мындайча айтканда "тирүү куурчак" болот да, эч ким тийе албайт. Биздин ишти толук кандуу жүргүзөт. Мен ишти көздөгөндөрдүн да убадасын угушум керек. Эгер биздин айтканга конбос6о, бизди сатса түбүнө жетем.
Аңгыча Жогоркунун кызматкери кирип, бул экөө жолу болгонуна сүйүнүп сыртка чыкты.
Жырталактап күлгөн Жогорку кызматкерине карады да:
- Зонадагы ойунан кайттыбы?
- Жоок, кайдан?Менимче, бул ишибизден жыйынтык жок.
- Кыйнагыла!!!- деди жаак эттери титреген Жогорку.
- Макул шеф!
- Тамагына нарко салып ичиргиле да, каттуу кыйнагыла! Ошондо көрөм ойунан кайтпаганды.
- Макул, - деди эки желкеси күржүйгөн военный формадагы коркунучтуу белгисиз лыссый.
Булар күнөөсүз буйрук менен камалып келген адамды кыйноо үчүн алган тапшырманы тездик анан кылдаттык менен аткармак болду.
Мунун артында өзүнө окшогон эле патриот көк мээлер. Акча дегенден буларда жыттанбайт анан калса артында ишенери деги жок. Ошондуктан каалагандай өч ала бергиле. Антпесе Жогорку көргүлүктү бизге көрсөтөт.
- Ой эми Жогоркунун айтканы менен боло берип, жолдо калбайлы. Балким бийлик алмашса, күнүбүз батып калбаса болду. Андыктан абайла. Азыр дубалда да кулак бар, - деди бирөөсү.


*Ꭺᴩɜыᴦүᴧ Ꭺбдибᴀᴧиᴇʙᴀ*

*ℳᎽℾᎯᏁИℳ*
19 - БӨЛҮМ


`Дуулат Гүлзардын катына жоопту жөнөтүп жиберди.
Гүлзар катты окуганда ансайын жаны ачыды.
«Ач кенедей болуп мунун ойун карачы. Муну уккандар эмне дейт?
Акмак!Чекеге чыккан чыйкан болдун!»
Эмне деп жазаарын билбей, өзүн өзү басып олтурду. Жумушка кантип барат?
Эмне дейт? Банкты таштап салгысы келген менен анда баарына Кемчентой болгону ошол эмеспи.
Турмуштун бардык оордугун жеңүүгө аракет кылган менен Гүлзардын уккан сөздөрү, кайын агасынын келтеги жанын эмес жан дүйнөсүн эзип турду. Мынтип жаны кейигенде эркелеп, таарынычын айтып анан жеңилдеп алчу энеси да, дүйнөдө эң жакын көргөн өзү сүйүп арзып жүрүп тийген Кайыбы да жок, жалгызсырап көпкө чейин ыйлады.
Энесин карап олтурган Тураттын да көзүнө жаш толуп, апасын аяп турду.
Гүлзар Дуулаттын катына жаны кейиди.
Ушул гана жетпей турбады беле!
Эмне деп жазарын билбей калды.
«Эркек деген ушул экен да. Мен эмне кайгыда жүрөм да, бул эмне кайгыда???
Эмне болуп кара басып, бул немеге кабылдым эле.»
Шифонердин кузгүсүнө басып келип тигилди.
Кызарган жүзүндөгүнүн баары эми көк ала болуп, жүзүн көргөн кишиге көчөдө ичип жүргөн ичкич аялга окшоп турду.
Жашоодөн көөнү калып, көңүлүнө эч нерсе сыйбай, адатынча Кайыпты эстеп, Кайыптын жан эргиткен сөздөрүн эстеп оор үшкүрүндү.
Жумушка чыкпай үйүндө калды.
Жаны кейигенде, шишип көгөргөн үзүн сүрөткө тартып,эмне болсо да көрүп экинчи ирет мага жологус болсун деген максат менен Дуулатка жөнөттү.
«Ушунча байлыкты каттатып койуп, анан кантип бул адам, менин жашоомдон оңой олтоң кетип калсын" деп ойлогондо, жини кайнады.
«Ызы чуусу бүтсүн. Берген дүнүйөсү өзүнө гана буйрусун» деп кекенип алды.
Ансыз да, депрессияга душар болуп, жаны жай албай аткан Дуулатка Гүлзардын карагаттай бакырайган көзүн эстөө баарынан жеңил, баарынан жакшыдай сезилет.
Бул жолу турмуштун татаал жолунан адашып, калбашына бекем ишенсе да, Гүлзарга оной менен жете албасын билди. Гүлзар гана макул болсо, Дуулат бүт өмүрүн Гүлзарды бөтөн кишиге кор кылбай кучагына алмак.
Гүлзардын абалын көргөн Дуулат өзүн өзү жектеп, түн бир убакта жетип барганы үчүн өкүндү.
- Кагылайын десе, кагылайын!!!Кечир мени Гүлзар. Деги арам ойум болсо өлөйүн. Кечир мени Гүлзар! Убагы келер сыр чечишчү. Мен азыр алыска кетип баратам. Операцияга жөнөйм.
Келген соң, сени кордогондорго көрсөтөм!!! Ушул кезге чейин кор кылгысы келгендерге көрсөтөм мен!
Сени эч качан, эч кимге кор кылбаймын!
Сен үчүн кара башым тартуу Гүлзар.
Билем сен кайратуу намыстуу аял затысың! Сен мага муктаж эмессиң Гүлзар. Мен сага муктажмын. Сендей жанга мен муктажмын Гүлзар.
Бакытымды сенден издейм. Мунун баары сага азыр оор тийсе да, бул чындык.
Мени кечир! Мени кечир Гулзарым! Менде кымындай сага жаман ойум жок. Болгону кандайдыр бир убакыт келгенде, мен жөнүндө ойлоп коёрсуң.
Мен сенден да эч нерсени кайтарып албайм. Эмнеге жумшасаң жумша! Бул менин адамдык сөзүм!Сөзүмдөн кайтпаймын!!!
Акчанын иизи билинип калса, менин башым кетмек. Аа мен, Гүлзар эч кимди сатпай кетем. Чет өлкөнүн акчасына сатыла тургандардан эмес болчум билбей калдым. Бирок өлтүрүп салышса да, мен өз мекенимди сатпайм. Андай кылсам атамдын арбагы кечирбес. Адаштым. Мындан аркы жашоом маңызсыз. Атамдын ар намысын тебелеп, өз элине чыккынчы болгон кишилер менен мамиле кылганымды билбей калдым. Кудай мени ушул жолу куткарса, кетмен чапсам дагы жөнөкөй карапайым жашоомду өткөрөм!Асылым ай! Асылым!Азап кылган үчүн кечир мени Гүлзар.
Колумда бийлик акча турганда, баарын унуттум. Көзүмдү май басты. Бей бечарага жардам берүү ойума келген жок. Балким сенин аял башың менен кыш куйуп, үй - бүлөө бакканыңды көрбөсөм, сени жактырып сага ыктап калбасам, дагы кайсыл жерге чейин бараар элем ким билсин?
Сен деген, өтө жөнөкөй, мыкты аялзаттысың. Анан дагы арнамыстуу. Андай сапаттагы аялдарды көптөн бери көрө элек болчум. Андай аялдарды баары сүйөт. Мени кечир чырагым! Кечир акылсыз агаңды.


Гүлзар балдарын жаткырып, уулун бооруна кысып өөп жыттап, өзүн алаксыткан болду.
Түпсүз санаа жүрөгүн өйүп, балдар уктаганда жаны кейиген Гүлзар Дуулатка жазды
«Мындан ары кайда жүрсөңүз да,кайдан келсеңиз да менин тынчымды албаныз.Сиз мени кандай ойдо колдоп, кандай ойдо мүлкүңүздү каттатып койгонуңузду билбейм. Бирок келип ошол мүлкүңүздү өзүңұз каалаган кишиге өткөрүп бериңиз.
Мен сизге жардам берем деп Токтоболот акемдин көнүлү дегеним үчүн, сиздин мени сыйлабай түн ичинде келгениңиз үчүн бети башымды көгөртө уруп кетишти.
Мен тажадым баарыңардан. Убагында ойлонбой боорум ачыганым менен мени аяганы киши жок тура.
Сизден мага эч нерсе керек эмес. Мени ушул өзүмүн үйрөнчүк жашоомо аралашпай жашагыла! Мага намыс керек сиздин акчаңыз камкордугуңуз керек эмес.
Сизден мен жакшылык күткөм жана жакшылык каалгамын. Силерди жамандыкка кыйбадым. Аа, силер мени жаман атка гана кондурдуңар!
Экинчи көзүмө көрүнбөңүз. Мүлкүңүздү каалаган кишиге каттатың. Сиздин алдыңызда көз каранды болууну каалабаймын.»
Дуулат жаны эле билет алып, жашыруун учмакчы болуп жаткан.
Телефондон келген смсти окуп чекесинен тер чыга тушт6у.
«Оо кудайым ай!Алтыным Гүлзар кечир мени. Мен аларга көрсөтөм. Гүлзар кароосуз эмес экенини, өмүр өткөнчө колдоп алар киши бар экенин көрсөтөм. Балдарың менен багып алам Гүлзар. Убагы келгенде артыңа жөлөк болор мендей сени сүйгөн жан бар экенин билесиң.
Кечир мени. Ичим өрттөнүп күйүп чыктым. Баарына көрсөтөм. Мен сени эч кимге кор кылбайм! Мен сени эч кимге бербейм Гүлзар!»
Ушул сөзүн жазып, эмне кылаар айласын билбей же жөнөтө албай эки колун калтырак басып, өзү араң жүргөн Гүлзардын өзү суйгөн гүл өңү көгөрүп, ыйга батып ыйлап жатканын ойлогондо эч бир ааламга сыйбай туйлап алды
«Чын эле сүйүп калдымбы? Чын элеби?» деп жинди болгон адамдай сүйлөнө берди.`


Ээ, сага корогон кайран сөз! Жаман көрсөң кечип сал бизди да, деп көзүнө келген жашты аарчып ары басты.
- Ошол кыйналганын агасы угуп олтура албады. Оңолуп тирүүлүк кылып калса, ал да жакпады го сага!
- Сиз антип күүлөгөндун оордуна, «эсиң барда этегинди жап» деп айтыңыз. Антпесеңиз өзүм сүйлөшөм.
- Оо кайран десе - деген Дүйнөкандын жүрөгү ооруп үйгө кирди.
- Садагаң кетейин Гүлзар?
Кече эле Бекиш соттошуп, оттошуп жүрүп, Кайыптын акчасын өндүрүптүр.
Болгону балдарынын күбөлугүн копиялап жөнөтсүн тапшырып койолу деп чалган.
Ыйлаба айланайын!
Келинди жүз талаштыра урган экен эки бети кызарып бир чети шишип да, кетиптир.
Айсалкын карбаластап эмне кылаарын билбей турду.
Сыртка чыккан Дүйнөкан Бегалыга карады.
- Бекиш алтымыш минден ашык акча которду чуркап жүрүп, өндүрдүм деди.
Аны өзүнө карматам.
Бегалынын оозунан бир сөз чыкпай катып турду.
★okuyalar jana bayandar★
Жини кайнап, коңшусун азыр эле жетелеп кирип, «чын,төгүн экенин далилде» дейин деди. Бирок Саматтан тартынды. Бегаалы өзүн кармап, үйгө баш багайын деп баратып, астынан чыккан мурдун шуу тартып, дагы деле ыйлап жүргөн, Тураттын кекерлүү көз карашын көргөндө токтоп калды.
- Үйгө кирбе!-деди ызырынган бала.
- Турат,- деди Бегаалы.
Турат ушул кезге чейин апасын жада калса атасы Кайыптын катуу айтканын укпаган.
Азыр апасынын абалын көргөндө, муундары калтырап,атасы жок жаман экенин сезгендей «атам болгондо,апамы эч ким урмак эмес» деп эмшендеген бала ызаасына чыдай албай эч кимге күчү жетпей ыйлап жатты.
- Биздин үйгө кирбе!-деди бала дагы кайталап.
Бегаалы эмне кылаарын билбей өзүнүн кызуу кандуу экенине, бир аз ичи ачышкан болуп сыртка чыкты.
Балдардын ый - чыйынан чуркап, кирген Дүйнө кан үйгө киргенде Гүлзар бир аз өзүнө келип, шишип кызарып кеткен жүзүн басып, назик колдору менен жүзүн басып олтурган.
- Аа,айланайын апам ай.Сен болсон ушул жерде кор болгончо, алдына кетет элем гоо! - деди Гүлзар качаанкы өткөн энесин эстеп.
Көрсө,ар бир адамдын оорду убагы келгенде онурайып билинип, жоктолот тура деди Дүйнөкан качаанкы энесин эстеп сыздап, олтурган Гүлзарды көрүп.
Бегаалы эмей эле, Айсалкын күнөөлүү болгонсуп, ыңгайсыз абалда калды Айсалкын.
- Бул пейил сөөгү менен кетет окшойт.
Ким муну күүлөп жүрөт өзү.
Бурчта жүккө жөлөнүп, ыйлап жаткан уулу энесин аяп, өпкөсүнө батпай ыйлап жатканын көрүп көзүнө жаш алышты.
Аксаамай болсо, чыңырган инисин кучактап, эмне себептен улам авасы Бегаалынын апасын уруп кеткенин түшүнбөй кичинекей балдардын ичинде, кек калгандай болду.
Муштумун түйүп «апама тийбегиле» деген Тураттын зээни кейип, муундары титиреп Багаалыга тик карап айткан сөзү Бегаалынын жүлүнүн аралап, өзүн басмакка үйүн көздөй жоноп баратып «60 мин акча келди» деген сөзүн эстеп, акчаны Гулзар6га ыраа көрбөй турду.
Канча уккан сөзүнө карабай «бул акмак келиндин акысы жок акчада, Кайыпты ит оордуна көрбөдү» деп Дүйнөкандан «акчаны мага бер» деп сурамак болду.
Баары Гүлзарды алаксытып, күндүн кандай өткөнүн билбей үйлөрүнө жөнөдү.
Бегаалынын сөзүнун6 чын төгүнүн сураганда, Гүлзар бир ооз гана жооп берди.
- Эч кандай эч ким келген эмес. Келген бир ай мурун. Токон агам балдар менен мага кийим кече таштап кеткен. Башка эч сөз жок!- деди кесе.
Жан дилинде Дүйнөкан да, Айсалкын да Гүлзардын сөзүнө бекем ишенди. Канткен менен канча жыл жанында жүрүп, жада калса Гүлзардын мүнөзүн жаттап бүтүшкөн эмес беле.
Ал тургай жаш болсо да, маанилүү жүрүш - туруш коңшу колоңго жасаган мамилесинен улам бирөөсүндө да шек жаралган жок.
Дүйнөкан гана ичинен бул сөздү болду болбоду Гүлзарды көрө албай жүргөн Айымдан көрүп шектенип турду.
Баары кеткенде балдары менен олтуруп калган Гүлзар ишканада бирге иштеген Айидага чалды.
Айида баарын карап, иш убагын текшерип түшкөн акчаларды тапшыртып, мага квитанцияларды береси6н. Сенден сураныч мен ооруп калдым деди.
- Макул деди Айида.


*Ꭺᴩɜыᴦүᴧ Ꭺбдибᴀᴧиᴇʙᴀ*

*ℳᎽℾᎯᏁИℳ*
18 - БӨЛҮМ


`Акесинин келтегинен да, сөзү жүлүнүнө жеткен келин ансыз да, Кайыптан кийин жүрөгү ооруп жүргөн эме өзүн жоготту.
Айсалкын жүткүнө калып, Гүлзарды калкалай түштү.. Алкынган күйөөсүнө алы жетпей калды. Эмне кылаарын билбей калдастап, суу алып келип, жүзүн жууп, суу ууртатып оозу мурдун аарчыды.
Бир топко алы жок олтурган Гүлзарга суу ичирип, даары дармек берип Айсалкында жан калган жок.
Бегаалы атып сыртка чыкты да, кетип кала албай, же үйгө кайра кире албай бир топко эмне кылаарын билбей, ары бери баса берди. Бир саам турган соң, артын карабай үйүн көздөй жөнөмөкчү болду да, көөнү чыдатпай «жоок бул бизге артист болуп жатканын» деп үйгө кайра кирди. Мурундары сырттынан копоол тийген менен ичинен аяп, сыймыктанып анан башкалардан кызганып, кеп сөз болбосо экен деген келини, көзүнө азыр ушунчалык жаман көрүндү.
«Жылы өтпөй инимдин төшөгүн тебелеп, эч кур десе кудайдан коркпойбу» деп ойлоп алды.
Эки башка ойу бири менен бири күрөшүп, мындай бир ойу: «Балким гүл өңүнө кызыгып, кимдир бирөө келсе, бизге айта албай өзү кууп жиберген чыгаар» деген ой да мээсине кылт этпей койбоду.
Анткени келининин шайкелен эмес, туруктуу мүнөзүн билгени менен коңшусу Айымдын сөзүн, өзүнө шылдын катары кабыл алды.
Дуйнөкан, Айымды чагымчыл начар аял катары билгенден улам бир мандем бар экенин Айсалкындын сөздөрүнөн улам сезди. Сыртка чыкты, эмне кылаарын билбей сөөрүдө олтурган Бегаалыны көргөндө, «чаап алса да айтайын» деди.
- Бу, сен эмне деген киши болдуң Бегалы? Сенин атаң кандай киши эле ыя?
Ата - энеңди тартпай сен кимди тарткансың?Жаман көрсөң, жаман көр, тигил үй - бүлөөңдөн Тынардын, Кайыптын да, карындаштарындын пейили бир башка, сен болсо такыр бир башка экенсиң? Уккан эл «Талип аке кандай киши болчу, балдарынын абалы ушул болду» дебеспи. Калыстыгы таш жарган атаңа, наалат алып берип жүрбө!
Кантип колуң барды?Кантип? Бул аял киши го? Ошол уккан сөздөрүң балким жалган болуп, келиниң сен ойлогондон балким башкачадыр?!
- Шамал болбосо,теректин башы кыймылдабайт» жөн жерден айтпайт эл! деп бурк этти Бегаалы.
- Ой кайсыл эл?
Кайсыл элди айтасын?Эл тынч эле олтурат Гүлзарды аяп.
Кон6шу колондун ушагы болуп жүрбөсүн?
Ошол экини келинин6 жасаганда да, сенин мындай мамилең туура эмес. Бул да, иттин баласы эмес.
«Аял кишинин кырк чырагы» дейт.
Балким сенден келтек жегенче жок сөздөргө, өз теңин таап кеткени жакшыдыр. Сенин бир тыйын жардамың жок, анан келтегиңди жегени ашыкча болуп турат билсең.
Кайып өттү ал кайтып келбейт.
Онгулуктуу “түзүк багам» деген бирөө чыкса, тийип алса да жарашат.Балким түн үчүндө келген агасыдыр. «Эл көрбөсүн деп түн ичинде азык -түлүк алып келди агам» деп айткан болчу - деди Дүйнөкан Гүлзарга тартып.
- Сиз кимсиз качан болсо, биздин үй булөөгө аралашкандай? - деди Бегаалы жаман аялдарчасынан.
- Менин ким экенимди эмне кыласың?! Мен кишимин! Кечөө эле келиниң кыйналып, өтүктөрү жок чылк суу кечип, балдары менен кыйналганда кайда жүрдүн ыя уяты жок!? Кайсыл коңшун кандай экенин аңдап суйлөгүнүң. Сендей пейили бузук, бир коншум чийсе мени чийиптир! - деди Дуйнөкан жаны ачып. Буркан түшкөн Дүйнөкан Гүлзардын келтек жеп калганына чыдай албай.
Ушул сөзду укканда, Бегаалынын көзү ачыла түштү.
Чын эле Токтоболот,бир аз ызы - чууда экен деген сөзду укканы бар.
«Балким колу тийбей, түн үчүндө келдиби?» деп ойлогон менен Айымдын сөзү кулагына жаңыра берди.
- Мен эмне жамандык каалап жатыптырмынбы?Кеп сөз болбосун дегеним.
- Ээ, койчу жаман көрсөң жаман көр. Бирок деги бир мээрим берип, басып келип, келиниң нан менен кара чай ичкенде да, жардам кылбадың. Жек көрсөң үйүң башка. Мен калыс сөзүмдү айттым. Чиедей балдар менен кредиттин төлөй албай, ит көрбөгөндү көрбөдүбү бул келин. Ошентсе да, сага барган жок.
Күн - күн алыс киргенимде, бир бүдүр эти жок жашап жүрбөдубу? Эмне, сенде жокпу? Бир тууган экенсиң, эшигиңдеги толгон малыңдан бирди сатып берсең жарашмак.


- Кантип эле, күйүп бышып жаман болуп атпады беле кече эле?
Жылы өтпөй кутуруп бизди көзгө илбей калган экен да ээ?
Тигил Мыкты эмесби деги?
- Ой анысын билбедим. Бирок анын жубайы да,бир эки жолу айтканын маани берген эмесмин. Балким сөзүнүн жүйөсү бардыр,- деди кашын керген Айым.
Бегаалы колуна кармаган балканы ары ыргытып жиберип, чылымын алып чыкты да, үйлөп түтөтө баштады.
- Билгем ушуну билгем. Акмак!!!
Башка сөз кулакка кирбей келининин келишин күттү Бегаалы.
- Айтаарың ошолбу?- деди айтып келген Айымды да жактыра бербей.
- Ой ий, көргөнүмдү айттым. Кандай кабыл аласыз, өзүнүз билиниз,- деди жылмыйа күлүп.
Мына ошентип, Бегаалы саатын улам карап олтуруп, зайыбы келгенде күчүн чыгара мындай деди
- Кайда жүрөсүң сен да тентип. Окшошуп деги сен соосуңбу? - деди каны ичине тартылып.
- Эмне болуп кетти дагы?
- Эмне болгонун көрөсүң. Бириңден өтүп бириң керилип, деги силерди четинен гана сабаш керек - деди ызырынып.
Саат алтыдан өткөндө, Бегаалы атырылган бойдон Гүлзарга жөнөдү.
Куүйөөсүнүн жулкунуп баратканын көргөн жубайы артынан калбай жөнөдү.
- Ой дени кардын сообу?
Бегаалы эч нерсеге карабай дарбазаны такылдатты. Гүлзар келип жаңы эле кийим которууга үлгүрбөй сыртка чыкты. Атып үйгө кирген Бегаалы келинине жек көрүү менен карады.
- Уу бети жок акмак. Кайыптын төшөгүн тебелеткен сенсиңби?
- Ээ сенсинби?Кудайдан корксон боло! Жок дегенде жылы өтсө өзүм жок кылат элем сени!
- Эмнеее? Эмне деп турасыз?
- Оо, атаңдын оозун урайын анткор!- деп умтулган Бегаалы балдардын ызылдаганына карабай Гүлзарды чачтан алды да, бетине чаап - чаап жиберди.
- Ой акее!!!Акее!!!
Артынан келген жубайы кармаганына болбой жулкунуп Гүлзарды эки үч курдай тартып жибергенде, мурду канап кетти.
Муштумун түйгөн уулу кыйкырбаганда, дагы канча сабайт эле ким билсин?
- Апама тийбе!!! - деди мушун түйгөн Турат.
Бала тиштенип, ээктери титиреп колдору түйүлүп, авасына жабыша түштү.
- Апама тийбе.
Чаңырып ыйлаган кызы бир жерде чоочуп, ыйлаган колундагы баласы бир жерде ый чый боло түштү.
- Оой акмак. Бул эмне кылганың - деди бетти кызыл жайан болгон Гүлзарды көргөн Айсалкын.
Гүлзар башы айланып, жүрөгү кармап келтектен да, жөөнү жок чырга чыдай албай ой басып, ээси ооп жыгылды.`


Деги ушуларга жакшы мамиле жасасаң боло. Тигил иниңдин арбагы да ыраазы болсун.
- Инимди эмне ойлоп койуптурбу. Тигил Мыкты эмне кылып жүрөт Кайыптын эшигинде. Бошогон күнү сүйлөшөм.
- Кыш алганы келиптир, анан ар кайсыны суйлод6у дебедиби, тигил келин.
Аялынын сөзүнөн улам өзүн кунөөлүү сезген Бегаалы эмне болсо да, баарын билип балдарын көрүп келсем деп эшигине басты.
Үй ичи зымырап оңоло түшкөндөй. «Өлгөн өзүнүн шору» деген ушул да.
Зымыратып топуракты үйдүн артына төктүрүп, баарын тегиздетип койуптур.
Үйгө кирди
- Ким бар үйдө?
Аксамай чуркап чыкты.
- Багалы аваа!Кыз чыгып авасынын алдына олтурду
-Каражаным десе,эмне кылып атасыңар?
- Турат кампаны жыйнап, мен болсо жардам берип атам.
- Канакей канакей.
Ұйгө кире бергенде, Арсенге тамак берген бакчаны көргөндө итиркейи келе түштү.
«Оо,бул куу как баш мында бир отоло жайгашып алган экен го»,- деп ичи таарып кетти.
- Кел Бегаалы,- деди аял кунөөлүү жылмайып.
Эңиле берип колуна Арсенди алып, шуу жыттады.
Бомпойуп эки көзү дал Кайыптыкы. Аз келгенсип чачынын тармалычы?
- Кагылайын деди жүрөгү ооруган Бегаалы.
Кагылайын десе,- ушул авасы боло туруп көптөн бери баспай койгонуна өзүн - өзү жемеледи.
Келсе да, түн ичинде сырттан аяк биягын карап кетет.
Булар келбеген соң, Гүлзар колу бошоп, анда бара бербей жеңеси менен телефондон сүйлөшүп койчу болгон.
Бегаалы баланы колго алып, кампа жакка баш бакты.
Он каптан ашык биринчи сорттогу ун.
Бир топ банка май, тим эле тизилип турган куруч майды көргөндө, Туратка карады.
- Ии тигил унду ким ташып жүрөт силерге?- деди Бегаалы.
Аксаамай болсо,авасына эркелей карады да:
- Токтоболот таякем менен келген киши - деди күлүңдөп. Бегаалынын ойу бузула түштү. Бирок өзүн кармап:
«Балким Токтоболот менен шерик бирөө келген чыгаар» деп ойлонду.
Акыркы күндөрү аялын операция кылыш керек болуп, акча жетпей атканын ойлонуп, Гүлзар иштеген банктан «бизге тыйын алып бер. Балдар иштеп атат төлөп салат» деп айтайын деген.
Кеч үйүнө келсе айталы деп тартынып аялына айткан.
«Өзүң келин келсе сүйлөш. Ооруканага алып барайын» деп жаткан.
Ойу жаманга кетип, кайра аялынын «деги мен эмес сен авысын болуп алдын го, бир аз уялсан боло» деген сөзүн эстеп сыртка чыкты.
Кайпаластаган бакча кемпир
- Чай ич Бегаалы. Келиниң жумушта. Балдардан санаа тартпагыла колумдан келишинче каралашам,- деди Бегаалыга карап.
Бегаалы бир сөз айтпай сыртка чыкты.
- Турат тигил кыш куйган калпты жоготпогула. Марлен агаң келсе үй баштайт уктуңбу?- деди кадыресе кишиге дайындагандай.
- Макул деди үчүнчү класста окуган Турат чоң кишидей.
Үйүнө жаны эле келип олтурган Бегаалынын ичин бир нерсе өйүп турду.
«Ии,булар деген бир сонун эле жашап аткан тура» деген ойго келди.
Айым болсо эки үч ирет Бегаалынын үйүнө барды.
- Жеңем жокпу - деди Бегаалыга карап.
- Жок
Бегаалынын зайыбы Айсалкын Гүлзар менен жакшы экенин куп жакшы билет. Ошондуктан учурдан пайдалангысы келген Айымды кете берет бекен деген Бегаалы ары басты.
Кантсе да күйөөсү абройлуу киши болгондуктан Айымды урматташат колу коңшу. Демек кетпейт экен деген Бегаалы кел олтур деди сөөрүнү көрсөтуп.
- Ой кара жаным десе, деги аке сизде биртке сөзүм бар.
Бегаалы эмне айтат дегендей адырайа карады.
- Көргөнүмдү айтып койойун. Бирок мени жек көрсөтүп, эч кимге айтпай эле койунуз.
- Эмне болуптур ошончолук маанилүү болсо, айта бер кимге айтмак элем.
- Тигил келиниңизге кимдир бирөө келип жүрөт. Мен Гүлзарды минтип ойлогон эмесмин. Сизге айтсамбы деп жөн койойун дегем, анан өз көзүм менен көргөн соң айтып койсом деп чечтим. Эртең элге угулса сизди сыйлабагандык болуп калат го. Жок дегенде эл журт уга электе жеке чакырып сүйлөшүп койунуз. Иниңиздин жылы өтпөй бул кылганы эмнеси?
Бегаалы уккан кулагына ишенбеди.
Сен аны кайдан көрүп жүрөсүң?
- Ой тигил Самат бир маалда келет эмеспи. Ошону күтүп сыртка чыккам. Анан түнкү саат үчтө карбаластап бирөө чыгып дарбазадан артын карабай кете берди. Айтпай койо албадым. Акырын сүйлөшүп келиниңизди тыйып салыңыз, антпесениз элге журтка уят болгудай.


Ансыз да мектепте пол жууп жургөндө Гулзардын калыс, өжөөр бир сырдуу келин экенин билчу. Урмат сыйга татып, оозго алынган менен колективиндеги анча мынчалардын бут тосконун да билчү.
Баарын көрсөтүп, ысык чайын берип ички бөлмөгө балдарынын жанына төшөк салып берди.
Аял сүйүнүп турду.
Шорпо салып куйуп берип, балдарына кошо караганы аялга жага берди.
Мен келгенче ушул кичинекейимди жакшылап карап берсеңиз энеке. Жумуштан келгенде, калган жумушту, өзүм жасайм - деди жылмайып
- Макул кара жаным. Макул - деди эки көзү жашылданган аял.
Эч тартынбастан тамактанып, телевизор көрүңүз.
Аял дагы бир ирет ыйлап алды да, алакан жайып бата тиледи
- Кудайым сендей кең пейил жанды эки дүйнө колдосун кызым! Балдарыңдын убайын көрүп, эгерим кем болбо кагылайын. Сенин ушундай жан экениңди билчүмүн кызым.
- Макул эне. Келиңиз чай ичели.
Кайыпка атап куран окуган кемпир алакан жайып күбүрөндү.
Балдар менен кобур собур болуп, чай ичишип, чер жаза сүйлөшкөн соң, Гүлзар бакча кемпирге төшөнчү болуп берди.
Жанатан бери кейип кепчип олтуруп, чарчаган неме уктап кетти.
Арадан убакыт өтүп, кемпирдин үйү сатылбай өзүнө калды.
Сүйүнгөндөн Гүлзарга бата тилеген кары кийим кече алмашып кайра келди. Кагылайын кызым. Силерге үйрөнө түшкөн турбаймынбы? Жалгыз жашап жалгыздыктан тажаптырмын,- деди жылмайып
- Андай болсо эң сонун. Колум узарып калды. Сизге төлөгөн акчаны чыгарышым керек энеке.
Биздин үйдө жұрө бериңиз.
★okuyalar jana bayandar★
- Ооба Гүкү, тамды өкмөт кайтарып, бербесе кайда бармакмын. Төркүнүмдө мени кабыл алып карай турган киши жок - деди кубанып.
- Ой, сиз келгени Арсен оңуп калды. Балдарым ток. Сизге да ыраазымын.
- Оо, айланайын тамак жасап берип, карап колумдан келгени ушул балам. Үчөө тең жакшы мүнөздөрү жакшы, тарбиясы жакшы.
- Ооба буларга тамак кылаар киши кайда дейсиз. Болгонун таап жеп олтурушат. Чоң киши жок балдар жылуу тамак ичпей курушкан болчу. Сизге ыраазымын энеке. Баары жакшы болот. Уулуңузду таап чакырабыз. Балким үйдү алып койушту деп качып келбей жүргөн болуу керек. Сиз өзүңүздү караңыз. Шаарда күн өткөнү билинбей жур6ө беришет энеке.
Кетпей эле кала бериңиз биз менен.
- Макул - деди сүйүнгөн кемпир.
Ээрикпей балага тамак жасап ичирип, жоонуна көтөрүп эркелетип жатып, Арсен кемпирге үйрөнүп артынан калбай ээрчип жүрдү. Балдары болсо шылкылдап бала карагандан арылып, топ тээп ойноп, бир топ жай баракат жашоого өткөнсүдү.
Дөбөдөй болуп, төккөн топуракты эмне кылаарын билбей, Гүлзардын айласы кетти. Жер да каткалан тартып кетмен отпой баратат. Топуракты тамдын артындагы узунан келген төрт метрден ашык жерге сүрдүрүп төктүрүп, ал жерге бийик дубал тирей гүл өстүрүп, көктөгөн гүлдү жип менен бийик тартырмакчы болду Гүлзар. Эшиктин асты көк чым каптаган жерди асфальт кылдырып, акырын баарын оңдоотууга ниет кылды. Колунда турган мулктүн бирөөсүнө тийише албай өзүнчө кооптонуп турду.
Банктын кирешесин эсептеген Гүлзар ошол акчадан үйүнө акырын чаптап, ондогонго кирише баштады.
Гүлзардын кемпирди көчүрүп келгени, эмнегедир Бегаалыга жага бербеди.
«Эч кимден уруксаты жок көрүнгөндү үйүнө түнөтүп, бул келин боорукер болуп күйгүздү го» - деди зайыбына.
- Ой анан балдары курубадыбы? Тигил Дүйнөкан эмне Гүлзарга милдеттенме алган беле. Ал ооруп, Гүлзар кыйналды.
Кудайдан болуп агасы жакшы жумуш алып бергенби же чыйрак неме өзү таптыбы ким билсин? Жүрөгүм өйүп балдарды көрүп, санаа болчумун. Негедир жакшы кийип, жакшы ичип калышкандай.
Ашып кетпесе да, тигил карыз кооласын айтпай калды. Демек үйү бүтпөсө бүтпөсүн жеген ичкендери тың болсо болгону.
Алар ач олтурса, сөз экөөбүзгө тийет. Бир тууганын карап койсо боло деп. Кече күнү Тынар иниң акча которуптур балдарга, а сен басып бара элексиң
- Эшигинде койун сатып, үйүндө бир туяк калтырбай олтурса, анан мен басып бармак белем.
- Сени өзү кайсыл кудай жаратты? Тигил кредитин ким төлөмөк эле. Ошондон кыйналган келин сатты да. Сатса эмне, ал жандыктарды сен алып бердиң беле? Аны тигил маркум бала экөө алган!!!


Топтолгон эл. Ыз - тыз түшүп, ортого түшкөнүнө карабай аялды сыртка чыгарып, тамды кулпулаганы келишиптир.
- Ой кудайым ай ушул кантип болсун!?
Гүлзар жакын басып келди.
Эженин карызы канча сом? Канча убактан бери төлөй элек? Кредиттен аябай көөнү калган Гүлзар баарын сурамжылады.
- 350 миң үстөгү менен,-деди эсеп кысап кылган эсепчи бухгалтер менен банктын кызматкери.
Элден кайтпай калган акчаларды ушинтип алаарын ойлогондо, Гулзардын үрөөйу учту.
- Аа,андай болсо, ушул сумманы келишим менен мен счеттунарга которуп берейин да, эженин карызы менин банкыма өтсүн!- деди олуттуу карап. Тургандар ишенбегендей бирин - бири карашты.
Счетту мага жөнөткүлө. Дүйшөнбү күнү төлөнөт.
Банк кызматкерлери макул болуп, баш ийкешти.
«Уйду сатыкка койсо, алдырып жибербейин» деп келген ошол айылдык жигит да, үн катпай артын көздөй жөнөдү.
- Кызык экенсиңер, бир аз шартын эске алса эмне болот?
Деги өзү жалгыз болсо, уулунан кабар жок бул аял кайда калат? Силерге адамдын тагдырынан да, биринчи орунга акча болуп калган экен?!
- Бул мыйзамды мен ойлоп тапкан жокмун эжеке. Сиз акчаны которгондо, гана ключ берилет! деген экөө үйду кулпулап, балбырап ыйлаган аялды сыртка чыгарганы турушту. Баштык, баштык кылып кийим кече салганы үлгүрүптүр.
- Мыйзам ал мыйзам ооба. Бирок адам баласында адамгерчилик деген нерсе болушу керек эле го. Качантан бери мыйзам менен жашап калдынар?
- Жок дегенде аял жайгаша турган баш баанек тапканча койо турса эмне болмок? Акмак турбайсыңарбы?
- Ой эмне мынча акылдуусунасыз!!!
Бул буйрук.
- Ооба биздин өлкөдө буйрук берүүчулөр менен аткаруучулардан бөлөк кызмат калган жок.
Келишим түзүп, кол койду да, аптанын башында акчаны төгүп эженин карызын өзүнүн банкынан аларга төкмөк болду.
Эмшеңдеп ыйлап жаткан кемпир, Гүлзардын колун кармап жалбарып турду.
- Жүрүңүз эжеке мени менен. Ансыз да, бала бакканы киши тапай шаштым кетти.
Биз менен кошо жашай бериңиз. Сиздин кимге зыяныңыз тиймек эле?
Жүрүңүз.
Аял сүйүнгөндөн эмшендеп, ушул тагдырына наалат айтып көпкө ыйлады.
Колу коңшу да, боор ачыган менен колунан эч нерсе келбеди. Өз ара күбүр шыбыр болуп, бири - бирин тиктеди. Гүлзардын кийгени онолуп, бир топ өзүнө келе түшкөнүн байкап турушту.
- Ай эмне карап турасынар! Жардам бергиле - деген Гүлзар кароосуз калган кемпирди ээрчитип, кийим кечесин көтөртүп, үйүн көздөй кайтты.
Айыл ичи «дүң» этип жаңылыкка бөлөндү да калды.
- Кудай өңдү да, акылды да ченебей берген экен. Кечээ эле кыйналып, Кайып өткөндө оор абалда калган келин ушунча тирүүлук кылып жатканын карачы? деди дагы бирөөсү.
- Ой тигил ата журтунан жардам берип койду.
- Тигил чоң болуп иштеген жалгыз атасынын бир тууганы бар экен ошол өйдөлөнтүп, кол кабыш кылды дешти.
- Тигил жумуш оордун да бат эле алмаштырып салган тура.
- Айылдагы келиндердин алды болчу өзү да. Акеси жакшы киши тура. Азыр бир тууган бир тууганга жардам бере албай турганда, акеси жакшылыгын аянбаптыр.
- Ооба «аккан арыктан суу агат. Ата энеси мыкты кишилер болгон,ооруп жашында эле энесиз калды. Мейли эмнеси болсо да жакшы болуптур. Антпесе Бегалы кайдан жардам бермек эле, өзү сараң неме ашынып кетсе деле бербейт.
Тигил Москөөдөгү иниси жакшы бала, бул Бегаалынын пейили өзгөчө» деген түрдүү сөздөр жүрүп турду.
Гүлзарды ээрчиген аял колуна баштыгын көтөрүп, тагдырына наалат айтып баратты.
- Оо кудайым ай, бирөөнүн үйүнө кантип батам. Ушул жашымда көчөдө калат деген эмнеси? Бирөөгө жамандык жасаган жок элем го? ичтен эзилип, кабары жок кеткен уулун сагынып, үмүтү үзүлбөгөн эненин көз жашы куйулуп жатты.
- Менин уулумду, балдарымды карап берсеңиз энеке сиздин акыңызды берип турам.
Эч бир чыгынып иштей албай жатам. Өзүңүздү эркин сезип, тартынбай тамак - аш жасап жеп, олтура бересиз. Аа,мен болсо иштеримди жөнгө салайын. Менин ишим көп мээнетти талап кылат энеке.
Жадырап бир сонун суйлөгөн сөзүнөн улам Гүлзардан жакшылык үмүт кылды аял.


*Ꭺᴩɜыᴦүᴧ Ꭺбдибᴀᴧиᴇʙᴀ*

*ℳᎽℾᎯᏁИℳ*
17 - БӨЛҮМ



`Үй ичи жымжырт. Балдар болсо, эч нерседен бейкапар уктап жатат.
Гүлзар эмне кылаар айласын билбей уйкусу качты. Ушул сөздөрүн башка жерде айтса баарын түшүнүктүүрөк сурап алмак. Бирок Дуулаттын биз кетебиз деген сөзүнө таң калды.
«Эгер баары жакшы бүтсө, эмнеге булар чет өлкөгө качмак болду?
Демек Токтоболот агасы чуулгандуу иштин үстүндө жүргөн экен да.
Жардамым тийип калса, канакей.
Балким өкмөт каттуу текшерип, тигил чиедей балдарым менен бир нерсени көрбөсөм экен» деп ойдолой түштү.
Дуулаттын калган сөзү кулагына угулбады. Түйшөлткөнү атадан жалаң кыздар. Ишенген тиреги ушул көзгө басар жалгыз Токтоболот агасы болчу. Азыр Гүлзарга Кайыптын азабынан соң, агасынын тагдыры ойлонтту.
«Каап,өз тирүүлүгүмду кыла бербей не болдум?» деги эле эртенки күнүн ойлобой кылганына бушайман болду.
Бир саамга олтурду да, мас неме үйүнө жетип алды бекен деп Дуулатка чалды.
Түнкү караңгылыкта жалгыз басып, сырттагы таза абадан кере жутуп алган Дуулат соолуга түштү.
Минтип уйгу туйгу түшпөй, бар жашоосуна алымсынып, балдарынын мандайында бейпил жашоо өткөрүп, өз абийирин сактап, жашаган кишилер эл мүлкүн уурдаган жемкорлордон алда канча бийик экенин түшүнгөндөй болду.
Эмнеси болсо да, бир учур келер. Ошондо Гүлзар мен аны жанымдай жакшы көрүп, ичтен аяп, анан ушул мүлктү башка киши таппагандай түр көрсөтүп, баарын Гүлзарга анан балдарына ыраа көргөнүмдү түшүнөөр, ойлоноор деген жакшы үмүт менен үйүн көздөй жөнөдү.
Жалгыздык - адам баласынын эң коркунучтуу дарты экенин Дуулат сезе баштаган. Жанында сыр бөлүшөөр кишин жок болсо, эркелеп эркелетер жан жок, бул өмүрдүн ачуусу менен таттуусун татышары жок болсо... Сага жан күйдүрөөр бир кишиң жок ооба жок... Аттиң, аттиң ай, аттиң мындан өткөн дүйнөдө азап жок чыгаар.
Бир тууганыңдын жолу бир бөлөк. Бир тууганың, ата энеңден ашып түшпөсө да, боор тартып сенин жакшылыгыңды күтүп жашаган эң асылың болгону менен, ар дайым жаныңда жөлөк болуп жашай албайт.
«Гүлзар, Гүлзар! Сен да мен сыяктуу жалгыздыкты сезгениңде жан дүйнөн менен сүйлөшүп, кайсыл бир учурда мен жөнүндө ойлонот болдуң бекен?»
Өзүн өзү күнөөлөп,Кайыптын жоктугун эстеген сайын сай - сөөгү сыздап, балдарынын келечеги үчүн аттанган Гүлзарда кайсыл сүйүү?
Түрдүү ойдун кучагында турган Дуулаттын телефону шыңгырап жатты.
-Алоо деди тааныш үн.
- Алоо,Дуулат аке жеттиңизби?
Дуулат кубангандан ыйлап жиберейин деди да,өзүн карманды.
Үн сөз жок бир топ турду.
- Гүлзар. Гүлзар.
- Жеттиңизби?
- Ооба.
- Жакшы.
- Рахмат карындашым. Адамгерчиликтүүлүгүңө.
Туура эмес иш жасадым окшойт. Түн үчүндө барып тынчыңды алсам кечирип кой. Тынчыңды албайм мындан ары. Бирок кандай көйгөйүң болсо да, мен сага жардам берүүгө даярмын Гүлзар.
- Макул.
Гулзар ойунда Токтоболот акесин сурамак.
Бирок негедир сурай албай калды.
Гүлзардын тынчсызданганы Дуулаттын бул жашоодон көөнү калып, кандай күн болсо да, көрүүгө даяр турганы болду.
Ошол ошол болду да, көп күн узабай Дуулаттын дайыны чыкпай калды.
Гүлзар жумуштан кайтканда мектеп көчөгө салып, тааныштардан уулун бактырууга бакча издегенче үйгө кайтты.
Жаңы эле чоң көчөгө бурулганда, ызы чуу болгон үндөр анан аялдын ыйлаган үнү чыга берди.
Көрсө уулу үйүн барымтага койуп, банктан акча алган бойдон бир кайрылып келбептир. Кредит берген банк каарыган аялды үйдөн чыгарып, үйдү өкмөткө алып, сатыкка коймок болушкан экен.
- Айланайындар, менин башка балам болбосо кайда барам? Кайда?
Аялдын үнү тааныш угулду. Жакын келген Гүлзар аялды көргөндө, боору эзилди. Элдер энеге зар болуп жүрсө, мунун эси жок уулунун кылаары ушулбу?
Кайран гана эне. Уулу үйүн барымтага койуп үстүнөн акча алыптыр. Анысын жок кылып, шаардан шаар кезип, энесин ойлоп, деги бир бут басып келбеген экен.
Ыйлагандан көзү ишип кетиптир аялдын.
- Мен кайда барам айланайындар? Эл журт бул не деген шумдук! Ушул үйдү абышкам экөөбүз өмүр өткөнчө жашап, анан минтип ....калган сөзүн айта албай балбырап боздоду.


Терезеден аңдып карап турган Айым Самат окшойт деп жан талаша караганда башка эркек чыгып кара плащчан узап кеткенин көрдү.
Саматтын келбей жатканын унутуп ойунун баары «Гүлзардын үйүнөн чыккан ким болду» деген суроо мээсинен кетпеди.
- Көрсөң муну. Карап тур сени - деп кекенип алды.
Гүлзар Дуулат кеткенде гана өзүн жеңил сезди.

Уландысы бар...


Эмне болду? Гүлзардын үнү дирилдеп ыйлап жибергендей угулду.
- Гүлзар мен кетем. Келбейм. Сен болсо өзүңдү өзүң эптеп тирүүлүк жасай бер.
★okuyalar jana bayandar★
Кокустук болуп Токон экөөбүздү тең камап салышы мүмкүн, ошондуктан сага жолугуп айтайын дегем. Токтоболот билет алды ызы-чуу басылганча чет өлкөгө чыгат. Баары жакшы бүтсө келе берет.
Мен да кетем чет өлкөгө ачкан счеттумду сага бекитирейин Гүлзар.
Карындаштарыма барсам болмок, бирок мен сага келгим келди
Үч бала катарынан уктап жатышат. Кичүү уулу борбойуп, соска соргон бойдон уктап атат. Тим эле кадимкидей ушул үч бала Дуулаттын баласы болгонсуп, тизелеп төшөккө олтурду да кичинекей Арсенди шуу жыттады.
Уулун эстеген Дуулаттын көзүн жаш чайды.
- Кайран балдар?Буларга ата да, эне да ушул Гүлзар.
Ичиндеги кызуусу менен Дуулат болгон сырын сыртка төктү.
Жытынан десе борбойгон.
Гүлзар саатты караса түнкү саат үч экен.
Жаны кашайа түштү.
- Ой эмнеге жети түндө келдиңиз?Эмнеге??? Эл мени эмне дейт? Өзүмдүн күйүтүм аз болгонсуп, силер да күйгүздүнөр го!!! Токтоболот акем кайда?
-Ал бар.Экөөбуз тең кетебиз чет өлкөгө
Антпесек болбойт.
Мен сени менен коштошкону келдим!
- Эмнеге мени менен?Эмнеге?
Гүлзар түн үчү келгенине жини кайнап ыйлап алды.
- Мен кетем Гүлзар.
Кетем. Ушул бойдон биротоло көздөн кайым болом. Мен сени жакшы көрүп калгам. Сен ар намыстуу мыкты аялсың, мендей саткын бир кеңкелести, сендей таза жан сүйбөөрүн да билем. Бирок билип кой Гүлзар, сенин эч качан тынчыңды мындан ары албайм. Сени менен коштошууга келдим. Менин эч кимге керегим жок. Өткөрчү нерсемди өзүм каалап сага бердим. Кудайым сени ушул майда чүрпөөлөрүң менен сактаса экен.
Кайра кайтып келбейм. Камап салышса да, мейли атып салышса да мейли, бирок мен кылган күнөөм үчүн сендей асылзат аялга жардам кылдым. Эч кимден эч нерсе карыз эмессиң. Эч качан сени эч ким козгобойт. Акчаны өзүң эмнеге кааласаң сарпта. Сага окшогон сендей бей күнөөлөрдүн акысын жегендер курусун.
Мен бүттүм. Үй бүлөө деген жок. Арзан акчага кызыгып бакыттан кур калгансыйм. Бир гана мени ойлонткону сенин тагдырың. Алдыда канча жашоо бар. Качанга чейин жалгыз жүрөсүң?
- Токтотуңуз!!!
- Болду. Кечир. Сен жөнүндө ойлогон ойумду айттым чырагым. Сени көргөндөн бери жан тартып,эт жүрөгүм эзилди. Аялзаттын баары сендей таза болсо канакей.
Негедир Самат жок. Сааты улам караган Айым түнкү бир убакта Гүлзардын свети күйүп турганын көрүп шекший түштү. Күйөөсү Самат кеч калса негедир шылтоо таап Гүлзарга кирет же чалып көрөт.
Узакка карап турду.
Бул сырткы бөлмөсүнүн чырагы ар дайым өчүк болот. Кээде киши келгенде гана жанарын да, баамдап калган Айым көз албай, терезени шыкаалады. Катар койулган гулдөрдөн башка эч нерсе көрүнбөйт.
Өчпөгөн үчүн шектенүүсү күчөп, терезде карап олтура берди.
Гүлзар ушунчалык өкүнүп турду.
- Гүлзар мен кетейин. Балдарың менен аман бол. Кичүү уулун өөп жытап алды.
Канчалык каттуу болсо да, атасыз калган уулун өөп жаткан Дуулатты көргөндө көзүнө жаш тегеренди.
Каттуу айта албай бирок жактырбай турганын билдирди.
- Гүлзар эмне болсо мага айт. Сен үчүн жардамым даяр. Өзүм жок болсом да, башкаларды жөнөтүп жумушуңду бүткөрөм.
Болгону мени жек көрбө мындан ары келбей калышым толук мүмкүн. Эч ким билбейт аны. Гүлзар! Сенин жамалың менин карегиме тартылганда эч жерге батпай калчу болдум.
- Токтотуңуз!!! Чыгып кетиңиз. Сизсиз да жашоом азап. Мени шылдың кылчуу сиз эмес.
- Макул Гулзар. Макул. Гүлзар эч качан жаман ойлобо. Эч качан!!!
Убагы келсе баарын түшүнөсүң карындашым.
Кабарым жок болсо кабатыр болбо.
- Болбойм!
- Анда жакшы.Болгону мендеги муногу счтетту сактап кой, керек болсо чалам.
Гүлзар колундагы документти алып жатып таң калды.
- Тура туруңуз. Мен барып сыртты ачайын, андан соң сиз кетип калыңыз.
- Макул.
Гүлзар сыртка акырын чыгып ары жак бери жагын каранды эч ким көрүнбөгөн соң, Дуулатты чыгарып дарбазаны бекитти.


*Ꭺᴩɜыᴦүᴧ Ꭺбдибᴀᴧиᴇʙᴀ*

*ℳᎽℾᎯᏁИℳ*
16 - БӨЛҮМ


Борбордон билим алып, жакшы жүрүш турушу менен көпчүлүктөн айрымаланган Дуулаттын тарбиясын көргөн мугалимдер ар дайым аны ооздон түшүрбой мактап сыйга татыктуу студенттерден болду.
Окуу жайды бүткөндө, атасы Дуулатты өз кесиби боюнча финансист кылып ишке киргизди. Бул иштен жогорулап олтуруп, чоң жетишкендиктерге жетип, өкмөт тарабынан сыйланды. Ушул кадыр баркынан пайда көрүп, канчалаган акчаларды башкалардай өөнөп, жегени кызыккан жок. Билими күчтүү, тарбиясы жетиштүү үчүн Дуулат аз убакытта чоң ийгилик жаратты. Калыс иштеген үчүн жогорку жетекчилерге жакпай, Дуулаттан кынтык таап, жумуштан четтетип салды.
Мына ошондо Дуулаттын чындыктын жоктугуна жаны кейип, кайрылбаган жери калбады. Баарынын сөзү окшош чыгып, деги эле Дуулаттын ак жеринен иштен алынганы үчүн жан күйдүрүшкөн жан болбоду.
Мына ошондой кезде, күйөөсү акча таппай калганда, Канышай Дуулатты жеберине жеткирип, көчөгө кача турган абалга алып келди.
Аргасы кетип турганда, Токтоболот чакырып иш сунуштап, Дуулат ушул чөйрөгө аралашып кеткенин билбей калды. Качан гана Жогорку жактан түрдүү тапшырмалар келе баштаганда, баарын түшүндү. Баарын электен өткөрүп олтуруп, турмуш деген киши ойлогондой болбойт тура деп өкүнүп алды.
Балким жубайыма жумуш деп жүрүп, көнүл бурбай алыстап кеттиби деген ой мээсин жеди.
Эркек үчүн эч нерседен эч нерсе жок аялы басып кеткенден өткөн кордук болбосо керек.
Акчанын бары да балээ, жогу да балээ турбайбы? Жок кезде жокко түшүнсө канакей? Түшүнмөк турсун тултуңдап, коркута бергенде ушул жумушка аралашып кетпедиби?
Бара - бара аялы өзгөрүп, олтуруп катталган фирманы аз көрүп, ошондон уруш баштап кетип тынды.
Ушунун баары жүрөгүн эзген Дуулат дагы бир ирет ичип жиберип мас болуп калды.
Курсагы да ач, ичимдик энги денги кылган Дуулаттын, ойунан Гүлзар кетпей койду.
Эмне болсо да барайын деп туруп машинаны от алдырды.
Ушул түз жол менен баратканда, эки жагы агылып жаткан пахта талаасы айыл жеринде жолун тоскон ГАИ жок Дуулат каттуу от алдырып барып, машинаны жолдун четине токтото салды.
Жок дегенде айылдын сыртына койойун деп токтото салып кызуу боюнча Гүлзарга чалды.
Акыл ээсинин баары Гүлзарга ооп, азыр Гүлзар кандай кабыл алаарын да ойлобой, ушул азыр Гүлзарга баарын айтып бермекчи болду.
Улам телефон шыңгыраганын Гүлзар көзүн ачса, Дуулат деген номер безеленип турат. Бир чети сүйүнгөнү менен бир чети жети түндө чалганына таң калды.
Гүлзар телефонду алды,
Дуулат темтеңдеп басып дарбазанын алдына келди.
Жамгыр төгүп жибергенге ак көйнөгү чачтан ылдый суу болуп, сыртта колуна кармаган телефонун тыңшады.
- Алоо.
- Алооо. Гүлзар эшигиңди ач. Мен Дуулатмын.
Гүлзар эмне дээрин билбей кыжыры кайнай түштү.
Сиңдисинин «кайдагы бир балээге илешпегей элең, жөн олтурбайт белен» деген сөзү кулагына шак эте түштү.
«Каап,эмнеге булар менен байланыштым экен эмнеге? Мени коңшу колоңго баарына уят кылмай болду. Алда боорукер жаным ай. Ким койду эле!!!»
Ары бери басып чый пыйы чыкса да, сырта турам деген Дуулатты киргизбей койо албай аргасыз эшикти ачты.
Үстү башы суу болуп чачтары мандайына жабышкан Дуулаттын мас экенин көргөндө, зээни кейий түштү.
- Гүлзар мени урушпа! Бир эки ооз сөзүмдү айтам анан кетем» деди жалооруп.
Коңшулардан корккон Гүлзар сыртты караса машина көрүнбөдү.
- Ой кириңизчи.
Үйгө алып кирди.
Кроваттын четине олтурду Дуулат.
Эмнеси болсо да адептүүлүк кылып төшөнчү салып:
- Олтуруңуз! - деди Гүлзар кооптонуп.
Сыртка чыкты да эшикти кулпулады.
Түн ичинде эч ким келбесе да кайын агасы ары бери таң атпай же жатаарда көчө тараптан өтүп кээде баш багып өтчү.
Колдорун калтырак басып коркуп турган Гүлзардын абалын Дуулат сезген жок.
- Ай, ий мени уят кылып бүтмөк болдуңуз. Ушул жети түндө эмнеге келдиңиз? Эмнеге?
Сиз эмне менин жалгыз бой экенимди анан калса, эл аңдып олтурганын түшүнбөйсүзбү?


Жогорку менен сүйлөшүп жаткан экөөнүн ойу ордунан чыга баштаганга жетине албай сүйүндү.
Дуулат кетсе план боюнча, өзүнүн дайындап жүргөн кишисин Жогоркуга оң кол кылып беришсе, жашоолорунун гүл болгону ушул.
Бирок бул жерде Сейиттин Жогорку менен жакын мамиледе болсо да, ушул чөйрөдөн кетүү жөнүндөгү ойун билишпей анан Сейиттин тымызын Дуулат менен Токтоболотту да, кылдан сууруп чыгышы үчүн жардам берип, Дуулатка белги кылып текшертип артынан киши сала электе баарын айтып «сак анан так болуп, өөнөгөн нерселерин баттан бекиттирип койорун» айтып, аларга жеткирип койбоду беле?
Сейит бир чети Дуулаттын өзүнө окшоп адашып калганын билген үчүн аны эркекче сооп иш жасап, өз жолуна салып койгусу келди.
Дуулатка чалды да.
«Тезинен ооруп калган киши бол. Бөйрөк алмаштырат деген шылтоо мн бул балээден таза чыкканы калдың. Азыр сени куткарсам сен да бир ку6н мени куткарасың. Азыр башка өлкөгө жөнөп кете бер.
Андан соң гана ден соолукка байланыштуу деп булар менен алаканы үзүп, чакырган жумушунан баш тартып, көп балээден кутуласың досум» деди.
Дуулат баарын ошондой жасамак болду.
Бардык кабарды укканда, Канышайдан коркуп турду.
Канышайга катталган фирманы билип калышса эмне болот? Бул аларга шылтоо болсочу?
Эмнегедир текшергендер ал жөнүндө үн катпаганына сүйүндү.
Көрсө, Канышай ажырашып офисиальдуу бөлүнсөк, фирманы талашат деген жаман ой менен качаан эле аны башка жек жааттарына каттатып бүткөн экен.
«Аялдын чачы узун акылы кыска» деген ушул тура. Экөөнүн ортосундагы чурпөөнү ойлобостон Дуулаттын ушунча жыл бир баштык көтөргүзбөй бакканы да, жакпай калган болсо, анда эч кандай сөз болушу мүмкүн эмес болду.
«Адашкан экем.Мени сүйгөн экен деп өмүрүмду арнап жашап жүрүптүрмүн да». Аялы болсо тигил акчадан уруш чыкканда, минтип кызын жетелеп басып кеткенине жүрөгү муздай түшкөн.
Дуулат ары ойлонуп бери ойлонуп, Гүлзарга барып баарын айтып бергиси келди. Баарын болүшүп санаасын андан кийин чет өлкөгө чыгып кетмекчи болду.
Эч кимге катталбаган жаңы номер менен чалып алдыра алган жок.
Ошол кичинекей ашканасы бар Гүлзардын веременка үйү негедир Дуулатка бейиштин эшигиндей көрүнүп, өзү мойнуна алгысы келбегени менен ошол жакка баргысы келет да турат. Жоолугун салынып, гүлдүү халат менен муңайган сулуу жүзү, туптунук кареги балбылдаган Гулза6рга жипсиз байланат да турат.
Үйгө кирди да, Токтоболоттун артынан эч ким түшпөгөнүн билгенде бир топ жеңилдеди.
Мына сага деп жаңы ачылган коньякты рюмкага толтура куйду да тартып жиберди.
Сүйүнүчтөнбү же болбосо журөгүндө Гүлзарга болгон мээрими эмнеден экенин түшүнө албай бир саат да, ойлобой койо албаганы үчүн азыр көргүсү келип, рюмканы колго алып баарын ичкен соң бир топ кызып калды.
Ичиндеги кызуусу чыдатпай аялынын жоругуна жан дүйнөсү ооруп турду.
«Эмнеге ушундай тагдырга туш болгонуна таң калат.
Ушул аялдан үмүт этип жүрсө анын ойлогону бир гана байлык турбайбы?
Эгер Дуулат кырсык басып ооруп калганда эмне болмок?»
Мына ушул ойлорду ойлоп, «канча өмүр аздыр көптүр жашаса да, аял катары баалап жашап жүрбөдү белем, көрсө аял сөрөйдүн сезимдери эчак эле муздап анан ошол аялды сүйүп жүргөн экенмин да» деп өкүнүп турду.
Ички кызуусу менен көз алдына ийрелеңдеп кыш куйуп жүргөн Гүлзар тартылды.
Байкуш келин. Кабак кашым дебей, ошол үйдүн очогун кармап өчүрбөй жүргөнун ойлоп жан тартып турду.
Жадыраган, кишиге жакын жылуу жүзү балбылдаган жаш толгон карегин эстегенде өзөгү өрттөнүп Гүлзарды күндөн күнгө жакын кишиси катары көрүп баратканын тана албады.
Бирок азыр Гүлзар Дуулаттын да, башканын да сүйүүсүн эмес өзүн көрүүгө көзү жок экенин ойлосо да.
«Гүлзарым, сени мен жакшы көрүп калдым. Гүлзарым мен сени суйөм. Гүлзарым кудай буйруса сени мен жалгыз калтырбайм» деп сүйлөп жатканын өзү да сезбей кайра кайра көргүсү келип ичин жалын каптагандай уктай албай олтурду да, бөтөлкөнүн түбүндөгү коньякты ичип алып бир аз баарын унуткандай болду.`


Уулун карашканга айылдан "бакча" караштырды.
Гүлзардын ойуна баласы Бишкеке акча табам деп кетип келбей, жалгыз жашап каарыса да, мектептин полун жууп кыйналган Зулайка эже эсине келди.
Жашы жетимишке тайап калса да, кара жанын багып, олтура бербей бала чака карап, кара жумуш кылып, тыйын тапканын билип жүргөндүктөн ошол аялды ойлоп койду.
Бет мандай жолугуп сүйлөшөйүн деген ойдо жүрдү.
Айым Гүлзардын банкка ишке киргенин укканда, күн сайын жасанып ишке кеткенин көргөндө, атаандашып калчу болду.
- Мына жесир атанган Гүлзарды деле жакшы жумушка орнотуп салды. Сен болсо, мени үйгө камап жүрүп өмүрүмдү өткөрдүң?
Самат жубайына жакын келип карады.
- Айым сени иштетейин макул. Эмне жетпей турат сага? Гүлзар байкуш болсо, үч баланы багам деп эң чоң банктын жоопкерчилигин мойунга алып олтурат.
Ал эми сен ал жумушту аткара албайсың алтыным. Анын үстүнө жумушка көчөдөн эле барган адамды ала бербейт. Ал жагын итибай да жакшы билет.
- Эмнеге көчөдөн бармак элем, сен алып бар мени?
- Сенин эч кандай билимин жок болсо,мен эмне деп алып барам?
- Көрүнгөнгө диплом жасатып бергени жүрөсүң да, мага келгенде баары болбой өлчөнүп калат тура.
Самат акырын башын чайкады да, ишке жөнөп кетти.
Самат Токтоболот менен байланыш үзүлгөнүнөн ичтен сызып, «эмнеси болсо да тынч болсок экен» деп тилеп турду.
Гүлзар банктын ишин жүргүзүп, өкмөтткө төлөй турган налогду убак сааты менен төгүп, мурункудан клиенттерге женилдик жагын киргизип койгондо эл мурункудан көбөйө түштү.
Жамалдын ичи күйүп, аргасыз жакшы мамиле жасоого өттү. «Айылдан жаны эле келди көрөбүз» деп жаткан Жамал Гүлзардын бир сырдуу, бир сөздүү мүнөзүн көргөндө кошоматтана баштады.
- Ой, Гуля тигил биздин эски жетекчи эмне болду. Байланышып турасыңбы?- деди кытмыр жылмайып.
- Жок.
Атайын басым менен мындай деди.
- Азырынча банктын жетекчиси менмин!
Эгерде Дуулат Өсөровичке суроо болсо өзү менен сүйлөшүңүз!,- деди мостойгон калыбынан жазбай.
★okuyalar jana bayandar★
Жамалдын оозунан сөзү түштү. Дайын дарегин биле албай аябай туйлады.
- «Жамандын өзү теңелбесе да, сөзү тең келет" деген ушул. Кечээги күнүн унутуп, абийири жок үчүн Дуулаттын башын айланткан да бул акмак! - деп кекенип эмне кылаар айласын билбей ары бери басып, столдо турган сууну ичип, башын мыкчыды.
Кандай текшерүү келсе да, эмне көйгөй чыкса да, башын бийик көтөрүп Гүлзар жооп берүүгө даяр турду.
Дуулаттын артынан адам салган Жогорку деги бир кынтык таба албаган соң. «Коркок турбайбы? Кирешенин баарын бизге бөлүшүп, менден үн чыгышын күтүп жүргөн го!»
- Катуу текшергиле, анын артынан түшкүлө!
- Түштүк шеф. Бир да бир нерсе таппадык. Ал өзүнүн ким үчүн жашап, кимге кызмат кылганын да билбей жүрөт. Бирок сизден үмүт этип, сиз чийип берген сызыкта гана иш алып барган экен.
- Демек мындан ары кол бала кылсаң болот дечи?
- Ооба шеф. Бул менин так жана даана сөзүм. Эгерде мен айткан келишимди ал бузбаса көп ийгиликке жетет.
Алдыма алып келип жолуктургула. Эгерде мындай жашоону каалабаса, анда колу жолу бош! Менден эч нерсе кызмат дагы, акча да үмүт кылбасын. Ушул жерден соо кеткенине сүйүнсүн. Менин ага кылган чоң жакшылыгым ошол. Итке минген шоркелдей, патриот болуп жашасын! Ха ха ха!!!
Эгер биздин ушул кезге чейинки сырды сыртка алып чыкса, сыртка башы кете берет.
Жогоркунун сөзүн уккан эки жөөкөрүнө Дуулаттын баш тартып чыгып кетиши ыңгайлуу болуп, Дуулаттын майлуу сүттүү ордуна жаны өзүлөрүнүн мыкты кандидатын көрсөтүп, андан соң
ишти улантмак болушту.
Ичтеринен экөө тең сүйүндү.
- Туура кыласыз шеф. Эгер Дуулат биз жөнүндө маалымат берип, же тигил опозицияга өтчү болсо, анда ошол күнү кай жерден болсо анда таап жазалайбыз. Өзүнүн көрүн өзү казат. - деп сөз берген соң, Дуулатты алдына алып келүүнү эскертти. «Отчетун алып, ымга келбесе узатып койсом» деп чечти.
«Да бир күнү жумуш оокат керек болгондо, жалынып келип кызмат кылбаса, мурдумду туура кесип берейин.»


*Ꭺᴩɜыᴦүᴧ Ꭺбдибᴀᴧиᴇʙᴀ*

*ℳᎽℾᎯᏁИℳ*
15 - БӨЛҮМ


`Гүлзар жумушка орношкон күндөр оор башталгансыды.
Районго келип түшүп, жумушуна киришкен соң ,кол алдында иштеген кызматчылар менен жылуу саламдашты. Жаш анан жаңы жетекчи келгенин коргон кызматкерлер жакшы маанай менен кабыл алышты.
Жамал болсо мурдун чүйрүй карады.
- Жетекчидей түрү жок мунун. Айылда кезүү кайтаргансып келгенин, - деди жанындагы коллегасына.
- Койуңузчу! Жамал эжеке, бир татынакай экен. Күйөөсү өтүп кетип, ансыз да өзү оор абалда болсо керек. Кечээ кыздар айтышкан.
- Ий де, аны да биле калдыңарбы?
- Ооба. Дуулат Өсөровичке анча мынча кызматкер купулуна толчу эмес. Эки күндөн бери өзү баарын көрсөтүп жатпайбы? Кандай болсо да, бизге айлык акыны убагында берип, жакшы мамиле кылса болгону.
- Таң ай, ушул банктын системасын кайдан түшүнөт дейсиң? Көрө жатаарбыз. Эл менен иштесин. Акчалар элден кайтпай калганда, кантип сүйлөшөт экен. Ошондо коробу6з жетекчини - деди мыйыгынан күлүп.
- Аны көрө жатарбыз.Бул жакка чыкса угуп калбасын макул - деген кыз иш ордуна олтура кетти.
Уурданып улам карап, жаткан Жамал Гүлзардын жайнаган карагаттай көздөрү өзгөчө экенин көргөндө, куйкаланып кала жаздап, араң олтурду.
«Дуулат мурункудай ачылып сөзгө келгис болду го. Көрсө мунусун көрө калып, анан башкалардын сулуулугу көрүнбөй кеткен экен го ээ?» деди кекенип.
Гүлзар Жамалдын кабак кашынан эки күндөн бери негедир жактырбай анан жетекчи катары кабыл алгысы келбей аткандыгын түшүнгөндөй болду.
Карап тур «сыйга сый, сыр аякка бал» деген ушул да.
Кандайча бул салбырап жүргөн кечөөкү байкуш, бул жерге келип калганын түшүнө албай, жаны жай албай турду.
Гүлзар ишке киришти. Баарын дыкаттык менен иштин жүрүшүн, системасын окуп, канча киши азыркы күндө акчаны кайтарып, ал эми кимдер бере албай жатканын баарын билди.
Күндөр акырын өтүп, деги эле Дуулат менен агасынан кабар жок болуп турушу жүрөгүн оорутту.
Жумушка эрте кетип, төрткө чейин бешке чейин калганда кызы Аксаамай кичинекей баласы менен кыйналчу болду.
Эл ичин сөз аралап «тигил Кайыптын зайыбы банкта жетекчи экен дешсе, кээ бири көздүү мончок жерде калбайт. Гүлзар да, балдарын чоңойтуп чоң жоопкерликти мойунга алып үч баланы жайгаштыруу үчүн күрөшүп жаткан чыгаар» деп кубур шыбырдын аягы уланып турду.
Уулун каратууга киши тапмак болду.
«Алыскы туугандан жакынкы кошуна жакшы» дегендей Гүлзардын тирүүлүгүн кошо жүргүзүп колуна кол, бутуна бут болгон Дүйнөкан эжеге Гүлзар эмес, Кайыптын арбагы да ыраазы болгондой болду окшобойбу. Эч бир жардамын аябады.
Ошондой күндөрдүн биринде Дүйнөкан эже да ооруп калды.
Бекмамат апасынын ооруганын укканда, карындаштарына чалды. «Үйгө барып апама кол кабыш кылгыла, буйруса айылга барсам үйлөнөм» деген кабар айтты.
Гүлзар коңшусу карашып, деги эле эч нерсени билбеген экен, аяп, улам чуркап барып кабарлашып жүрдү.
Жумуш ордуна барса да, эки саатка жетпей кайтып келип, уулун карап үй түйшүгүнө байланганы менен акыл ээсининде Токтоболот турду.
Мира чалып,
Гулзар Токтоболот акемден кабар жок бирок элге айта албай өз ара баарыбыз санаа болуп жатабыз.
Эмне болгонун билбей жеңем олтурат.
Анан жанагы досунан да кабар жок экен.
Эмне болот деп ден дароо болдук.
Аны уккан Гүлзар эмне кылаар айласын биле албады.
Кантсе да эч бирөөгө ашык сөз айтпай эки саат болсо да, банктын ишине жетишип иштеп жатты.
Бара бара талапты каттуу койуп, элди батырак кабыл алып сылык жооп бергиле деп эскерткенде Жамалдын күлкүсү келе түштү.
«Деги кече эле эшик аттап келе элек жатып, жетекчи тың боло калганын кара» деп ал жок жерде күлүп жүрдү.
Негедир Дуулат да келбей калды.
- Ой булар эмне болду? Мени соо койор бекен? Балдарым менен араң жүргөндө кандай балээге туш болдум экен? - деп жаны жай албай турду.
Ошентип банктын ишинин жолун түшүнгөн Гүлзар озгөртүүлөр менен өз алдынча банкты колуна алып, иштин көзүн элдин тилин таба баштады.

Показано 20 последних публикаций.